NGƯỜI THẦY BƯỚC RA KHỎI VÙNG AN TOÀN – TỪ TRẢI NGHIỆM CÁ NHÂN ĐẾN CHUYỂN DỊCH GIÁO DỤC

Trong những năm đầu, tôi đã từng tin rằng một giờ học tốt là khi giáo viên chuẩn bị bài giảng thật kỹ, truyền đạt đầy đủ kiến thức, và học sinh nắm được nội dung theo đúng mục tiêu đề ra. Ở thời điểm đó, tôi xem đó là một chuẩn mực nghề nghiệp – và cũng là “vùng an toàn” mà mình đã dày công xây dựng.

Cho đến một ngày, một câu hỏi rất giản dị từ học sinh khiến tôi phải dừng lại: “Cô ơi, tại sao tụi con học tiếng Anh nhiều vậy mà vẫn không dám nói?”

Câu hỏi ấy không chỉ là một thắc mắc. Nó là một “điểm gãy nhận thức”. Nó buộc tôi phải đối diện với một thực tế: việc “biết” không đồng nghĩa với việc “sử dụng được”. Và trong giáo dục ngôn ngữ – cũng như trong giáo dục nói chung – năng lực thực hành mới là thước đo cuối cùng của việc học. Từ đó, tôi bắt đầu nhìn lại cách mình dạy. Tôi nhận ra rằng, dù học sinh có thể làm bài tốt, trả lời đúng, nhưng các em vẫn thiếu một yếu tố cốt lõi: năng lực vận dụng trong bối cảnh thực tế (authentic use of knowledge).

Khi chuyển về Athena, tôi mang theo câu hỏi ấy như một trục định hướng. Tôi quyết định điều chỉnh cách tiếp cận của mình — từ một mô hình thiên về truyền đạt kiến thức (content delivery)sang phát triển năng lực (competency-based learning).

Cụ thể, tôi bắt đầu:

Giảm thời lượng giảng giải một chiều

Tăng cơ hội để học sinh được nói, được thử, được sai và được sửa

Thiết kế lại hoạt động lớp học theo hướng trải nghiệm (experiential learning) và tương tác (interactive learning)

Mục tiêu không còn là “học cho đúng”, mà là “dám sử dụng”. Tuy nhiên, chuyển dịch này không hề dễ dàng. Có những tiết học không diễn ra như kỳ vọng. Có những khoảng lặng khó chịu khi học sinh chưa sẵn sàng tham gia. Và cũng có những lúc tôi tự hỏi: “Liệu mình có đang đi sai hướng?”

Nhưng thay vì quay lại vùng an toàn, tôi chọn cách quan sát – điều chỉnh – và kiên trì. Tôi lắng nghe học sinh nhiều hơn. Tôi phân tích từng hoạt động nhỏ. Tôi chấp nhận rằng đổi mới giáo dục là một quá trình, không phải một kết quả tức thì. Và rồi, những thay đổi bắt đầu xuất hiện – không ồn ào, nhưng rõ ràng. Học sinh chủ động hơn. Các em dám nói, dù chưa hoàn hảo. Không khí lớp học trở nên cởi mở, tương tác và có chiều sâu hơn. Quan trọng hơn, tôi nhận ra chính mình cũng thay đổi:

Tôi không còn tìm kiếm sự “hoàn hảo” trong từng tiết dạy, mà hướng đến giá trị thực của việc học – đó là sự phát triển năng lực và sự tự tin của người học.

Sau 10 năm đứng lớp, tôi hiểu rằng: Thành công của người thầy không nằm ở việc truyền đạt được bao nhiêu kiến thức, mà ở việc khơi dậy được bao nhiêu tiềm năng và nội lực nơi học sinh. Và để làm được điều đó, người thầy buộc phải bước ra khỏi vùng an toàn của chính mình. Bởi lẽ, trong giáo dục, vùng an toàn không phải là nơi đảm bảo sự vững chắc – mà đôi khi, chính là giới hạn vô hình ngăn cản sự phát triển.

Tôi vẫn đang trên hành trình ấy. Vẫn học mỗi ngày. Vẫn thử, vẫn sai, và vẫn điều chỉnh.

Nhưng tôi tin một điều: Mỗi bước chân người thầy dám bước ra khỏi vùng an toàn, là một bước tiến gần hơn đến sự trưởng thành thực sự của người học.

——————-

𝑪𝒐̂ 𝑻𝒓𝒂̂̀𝒏 𝑯𝒖𝒚𝒆̂̀𝒏 𝑻𝒓𝒂̂𝒏

“𝑪𝒖̛̉ 𝒏𝒉𝒂̂𝒏 𝑵𝒈𝒐̂𝒏 𝒏𝒈𝒖̛̃ 𝑨𝒏𝒉 – 𝑻𝒓𝒖̛𝒐̛̀𝒏𝒈 Đ𝑯 Đ𝒂̀ 𝑳𝒂̣𝒕

𝑽𝒐̛́𝒊 10 𝒏𝒂̆𝒎 𝒌𝒊𝒏𝒉 𝒏𝒈𝒉𝒊𝒆̣̂𝒎 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒈𝒊𝒂̉𝒏𝒈 𝒅𝒂̣𝒚 𝒗𝒂̀ 𝒕𝒉𝒊𝒆̂́𝒕 𝒌𝒆̂́ 𝒄𝒉𝒖̛𝒐̛𝒏𝒈 𝒕𝒓𝒊̀𝒏𝒉 𝒕𝒊𝒆̂́𝒏𝒈 𝑨𝒏𝒉 𝑸𝒖𝒐̂́𝒄 𝒕𝒆̂́, 𝒄𝒐̂ đ𝒐̂̀𝒏𝒈 𝒉𝒂̀𝒏𝒉 𝒄𝒖̀𝒏𝒈 𝒉𝒐̣𝒄 𝒔𝒊𝒏𝒉 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒉𝒂̀𝒏𝒉 𝒕𝒓𝒊̀𝒏𝒉 𝒑𝒉𝒂́𝒕 𝒕𝒓𝒊𝒆̂̉𝒏 𝒏𝒂̆𝒏𝒈 𝒍𝒖̛̣𝒄 𝒏𝒈𝒐̂𝒏 𝒏𝒈𝒖̛̃, 𝒔𝒖̛̣ 𝒕𝒖̛̣ 𝒕𝒊𝒏 𝒗𝒂̀ 𝒌𝒚̃ 𝒏𝒂̆𝒏𝒈 𝒔𝒖̛̉ 𝒅𝒖̣𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒐̂𝒏 𝒏𝒈𝒖̛̃ 𝒕𝒉𝒖̛̣𝒄 𝒕𝒆̂́.”